کارتهای بازرگانی یکبارمصرف و ورود صادرکنندگان فاقد سابقه کافی، به یکی از چالشهای بازار صادرات فولاد تبدیل شده است؛ چالشی که میتواند با تشدید قیمتشکنی، بازارهای خارجی محصولات ایرانی را تضعیف کند. حمیدرضا رستگار، رئیس اتحادیه صنف فروشندگان آهن و فولاد تهران ضمن تأکید بر ضرورت ساماندهی فوری این وضعیت، معتقد است تحریمها و محدودیتهای بانکی، تجارت خارجی را پیچیده کرده و تولید، توزیع و صادرات فولاد باید با محوریت منافع مشترک و استفاده از ظرفیت صادرکنندگان حرفهای ساماندهی شود.
کارتهای بازرگانی یکبارمصرف و نقش آنها در صادرات کالا، بهویژه محصولات فولادی، همچنان یکی از دغدغههای فعالان این صنعت است؛ پدیدهای که میتواند در شرایط وجود اختلاف قیمت و فعالیت صادرکنندگان فاقد سابقه کافی، زمینه قیمتشکنی و تضعیف بازارهای صادراتی را فراهم کند.
رئیس اتحادیه صنف فروشندگان آهن و فولاد معتقد است شرایط تحریمی، محدودیتهای بانکی و ضرورت تأمین همزمان نیازهای صادراتی و وارداتی کشور، پیچیدگیهای خاصی را در مسیر ساماندهی تجارت خارجی ایجاد کرده است. تأکید کرد که این وضعیت باید هرچه سریعتر ساماندهی شود، اما راهکار نهایی نیز در حذف یک بخش از زنجیره نیست؛ بلکه تولیدکننده، توزیعکننده و صادرکننده باید در کنار یکدیگر و با توجه به منافع مشترک، نقش خود را در زنجیره تولید تا صادرات ایفا کنند.
خلأ نظارتی کارتهای یکبارمصرف باید سریعتر برطرف شود
رئیس اتاق اصناف تهران در پاسخ به این پرسش که با وجود تداوم هشدارهای فعالان صنعت فولاد، چرا همچنان کارتهای بازرگانی یکبارمصرف در صادرات محصولات فولادی فعال هستند و خلأ اصلی نظارتی در این زمینه کجاست، اظهار کرد: به نظر میرسد کارتهای بازرگانی یکبارمصرف باید سریعتر ساماندهی شوند، اما باید شرایط خاصی را که امروز کشور با آن مواجه است نیز در نظر گرفت.
رستگار افزود: امروز کشور در شرایط تحریمی و اقتصادی ویژهای قرار دارد و به نظر من به دلیل همین شرایط خاص، سیاستهای متفاوتی در پیش گرفته شده است. صنعت نیز با توجه به ضرورتهایی که برای ادامه فعالیت خود دارد، باید بتواند مسیرهای لازم را برای فعالیت حفظ کند.
وی ادامه داد: البته این موضوع به معنای آن نیست که ساماندهی کارتهای بازرگانی یکبارمصرف ضرورت ندارد. برعکس، با توجه به شرایط و اتفاقاتی که ممکن است در آینده رخ دهد، باید هرچه سریعتر به سمت ساماندهی این وضعیت حرکت کنیم.
تحریمها، تجارت خارجی را پیچیدهتر کرده است
رئیس اتحادیه صنف فروشندگان آهن و فولاد تهران درباره فعالیت صادرکنندگانی که سابقه اندکی دارند یا فاقد سابقه صادراتی هستند و اینکه این موضوع تا چه اندازه میتواند زمینه دامپینگ محصولات ایرانی، از جمله فولاد، را در بازارهای منطقه فراهم کند، گفت: باید شرایط فعلی کشور را در نظر بگیریم. ما در شرایط تحریمی قرار داریم و صنعت فولاد نیز بدون تردید یکی از صنایعی بوده که از سالهای گذشته با تحریمها و محدودیتهای مختلف مواجه شده است.
وی افزود: در عین حال، کشور هم به صادرات نیاز دارد و هم برای تأمین نیاز صنایع و بازار داخلی، ناچار به واردات برخی کالاها و اقلام است. بنابراین ضرورت دارد که بتوانیم بازارهای صادراتی خود را حفظ کنیم و در کنار آن، نیازهای داخلی صنایع و بخشهای مختلف کشور نیز تأمین شود.
رئیس اتحادیه صنف فروشندگان آهن و فولاد تهران تصریح کرد: محدودیتهای بانکی و پولی ناشی از تحریمها، شرایط تجارت خارجی را به سمتی برده است که در بسیاری از موارد، صادرات و واردات بر مبنای کالا انجام میشود. به عبارت دیگر، به دلیل محدودیتهایی که در نقلوانتقال پول و ارتباط با بانکهای اصلی وجود دارد، گاهی صادرکنندگان نمیتوانند به شکل معمول و قانونی منابع حاصل از صادرات خود را دریافت کنند.
صادرات کالا در برابر کالا؛ محصول محدودیتهای بانکی
وی ادامه داد: بانکهای اصلی به دلیل تحریمها ناچار شدهاند محدودیتهایی برای ایران اعمال کنند و همین مسئله باعث شده است که در برخی موارد، تجارت به سمت مبادله کالا در برابر کالا حرکت کند؛ یعنی کالایی صادر شود و در مقابل، کالای مورد نیاز کشور وارد شود.
رستگار اظهار کرد: در چنین شرایطی، حتی اگر فولاد صادر شود، ممکن است بنگاههای اقتصادی کوچکتر یا افرادی که سابقه زیادی در این حوزه ندارند، ناچار باشند در مقابل صادرات خود، کالا وارد کنند تا نیازهای داخلی و صنعتی کشور نیز تأمین شود. بنابراین باید تمام ابعاد شرایط اقتصادی، تحریمی و محدودیتهای بانکی کشور را در تحلیل موضوع کارتهای بازرگانی و نحوه فعالیت صادرکنندگان در نظر گرفت.
دامپینگ فولاد، تولیدکننده را زیر فشار میگذارد
رئیس اتحادیه صنف فروشندگان آهن و فولاد تهران در پاسخ به پرسشی درباره پیامدهای دامپینگ فولاد در بازارهای صادراتی برای تولیدکنندگانی که با هزینههای انرژی، مواد اولیه، حملونقل و تأمین مالی مواجه هستند، گفت: کارخانههای فولادی برای اینکه بتوانند چرخه تولید خود را حفظ کنند و کارخانه یا کارگاهشان را سرپا نگه دارند، ناچارند از مسیرهای مختلف هزینههای خود را تأمین کنند.
وی افزود: به نظر من همه باید به صنعت فولاد کمک کنیم؛ چراکه صنعت فولاد ایران یک صنعت ملی است و در سطح جهانی نیز جایگاه قابل توجهی دارد. این صنعت جزو صنایع مهم کشور است و همه بخشها باید برای جلوگیری از رکود و آسیبدیدن آن، نقش خود را ایفا کنند.
رستگار تصریح کرد: دولت، فعالان صنعت، تأمینکنندگان مالی و همه کسانی که بهنوعی با این صنعت در ارتباط هستند، باید از صنعت فولاد حمایت کنند تا آسیبهایی که ممکن است از مسیرهای مختلف به این صنعت وارد شود، کاهش پیدا کند.صنعت فولاد جایگاه مهمی در اقتصاد کشور دارد و امیدواریم همه بتوانیم کمک کنیم تا این صنعت بتواند مسیر فعالیت و تولید خود را با قدرت ادامه دهد.
صادرات را نمیتوان صرفاً در اختیار تولیدکننده گذاشت
رستگار در پاسخ به این پرسش که آیا واگذاری کامل صادرات فولاد به تولیدکنندگان میتواند راهکاری عملی برای ساماندهی بازار باشد یا باید به جای محدودسازی، نظام اعتبارسنجی و رتبهبندی صادرکنندگان اصلاح شود، اظهار کرد: صادرات یک فعالیت تخصصی و اختصاصی است و کسانی که در حوزه صادرات توانمند هستند و شرایط لازم را دارند، باید بتوانند در این بخش فعالیت کنند.
وی افزود: تولید نیز یک موضوع مهم و تخصصی است و همه باید کمک کنند تا تولیدکنندگان بتوانند تمرکز اصلی خود را بر تولید بگذارند. زنجیره تولید، تأمین، توزیع و صادرات باید بهصورت یک زنجیره کامل دیده شود و هر بخش وظیفه خود را بهدرستی انجام دهد.
رئیس اتحادیه صنف فروشندگان آهن و فولاد تهران ادامه داد: همه این بخشها منافع مشترکی دارند و لزوماً تعارضی میان منافع تولیدکننده، توزیعکننده و صادرکننده وجود ندارد. به نظر من، نباید تولیدکننده را درگیر این مسئله کنیم که همواره نگران باشد محصول خود را در کجا و چگونه باید به فروش برساند.
صادرکنندگان خبره باید در کنار تولیدکنندگان باشند
وی گفت: ما افراد خبره و توانمندی در حوزه صادرات داریم و باید برای استفاده از ظرفیت آنها برنامهریزی شود. این افراد میتوانند وظیفه تخصصی خود را در حوزه صادرات انجام دهند و تولیدکنندگان نیز با تمرکز بر تولید، کیفیت و استمرار فعالیت، نقش خود را در زنجیره ایفا کنند.
رستگار تأکید کرد: البته اولویت اصلی، تأمین نیازهای داخلی است. ابتدا باید صنایع داخلی و بخشهای مصرفکننده بهدرستی تأمین شوند و پس از آن، ظرفیتهای مازاد و سایر موضوعات در حوزه صادرات تعریف شود.
وی افزود: نباید بهگونهای عمل کنیم که کالا صادر شود؛ اما صنایع داخلی با کمبود مواجه شوند. این مسئله میتواند به تولید داخلی آسیب وارد کند و باید میان تأمین بازار داخل و توسعه صادرات تعادل برقرار شود.
رئیس اتاق اصناف تهران تأکید کرد: تولید، تأمین، توزیع و صادرات باید مکمل یکدیگر باشند، نه رقیب هم. زمانی که این زنجیره بهدرستی و با در نظر گرفتن منافع مشترک اداره شود، میتوان هم نیازهای داخلی را تأمین کرد، هم بازارهای صادراتی را حفظ کرد و هم مسیر فعالیت صنعت فولاد را با ثبات بیشتری ادامه داد.
