رئیس اتحادیه صنف قنادان، شیرینیفروشان و کافه قنادی تهران در آخرین اظهارات خود در خصوص بازار صنف متبوع گفت: سهم شیرینی از سبد خرید خانوارهای ایرانی به کمتر از ۵ درصد رسیده است.
به گفته بهره مند، این کاهش نتیجه مستقیم افت توان مالی خانوارها و اولویتدادن آنها به کالاهای ضروریتر است.
این عدد بهتنهایی یک آمار صنفی نیست؛ اقتصاددانان سهم کالاهای غیرضروری در سبد مصرف خانوار را یکی از شاخصهای ساده برای سنجش قدرت خرید واقعی میدانند. وقتی این سهم کوچک میشود، یعنی خانوارها ابتدا مصرف کالاهایی مثل شیرینی و شکلات را کنار میگذارند تا بودجه محدودشان را صرف اقلام اساسیتر مثل خوراک، اجاره و حملونقل کنند.
چرا این رقم اهمیت دارد؟
شیرینی در دسته کالاهای نیمهلوکس قرار میگیرد؛ یعنی خرید آن معمولاً وابسته به مناسبتهایی مانند مهمانی، عید یا خرید هدیه است. کاهش سهم چنین کالایی در سبد خانوار، پیش از افت مصرف کالاهای اساسی، رخ میدهد. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران این شاخص را زودهنگامتر از آمار رسمی تورم میدانند؛ چون واکنش مردم به فشار قیمتی را سریعتر نشان میدهد.
فشار هزینه تولید از کجا میآید؟
بر اساس اظهارات رئیس اتحادیه صنف قنادان، شیرینیفروشان و کافه قنادی تهران، افزایش مستمر قیمت مواد اولیه از جمله شکر، روغن، آجیل و بستهبندی، هزینه تمامشده تولید شیرینی را بالا برده است. این افزایش هزینه با رشد درآمد خانوارها همگام نبوده، در نتیجه فاصله بین قیمت شیرینی و قدرت خرید مردم بیشتر شده است. نتیجه این فاصله، افت تقاضا و بهدنبال آن کاهش سهم شیرینی در سبد خرید بوده است.
افت تقاضا برای واحدهای قنادی هم بیاثر نبوده است. کاهش فروش، فشار مالی بر این کسبوکارهای کوچک را افزایش داده و برخی از آنها را با ریسک کاهش تولید یا تعطیلی روبهرو کرده است. این وضعیت نمونهای از اثر زنجیرهای گرانی بر مشاغل خرد است که مستقیماً به جیب مصرفکننده نهایی هم مرتبط میشود.
کوچکشدن سهم کالاهای غیرضروری در سبد خانوار پدیدهای محدود به شیرینی نیست. گزارشهای مشابه از سایر حوزههای مصرفی، از جمله پوشاک و بیرونغذاخوردن، الگوی مشابهی از انقباض هزینههای غیرضروری خانوار را نشان میدهند. دادههای اتحادیههای صنفی در ماههای اخیر پیوسته به همین جهت اشاره کردهاند و میتوانند در تحلیل روند تورم و رفتار مصرفکننده در ماههای پیشرو مورد استفاده قرار گیرند.
