رئیس اتحادیه نانوایان سنتی تهران درباره آخرین وضعیت نرخ‌گذاری نان توضیح داد. توضیحات او ۳ محور داشت: قیمت برخی رسته‌ها، شیوه تعیین نرخ نان‌های کنجدی و ساعت فعالیت نانوایی‌ها. این اظهارات در شرایطی مطرح شد که پرسش درباره احتمال افزایش قیمت نان میان خانوارها جدی‌تر شده است.
اهمیت این موضوع روشن است. نان کالایی است که تقریباً همه خانوارها هر روز آن را می‌خرند. هر تغییر کوچک در نرخ یک قرص نان، در طول ۱ ماه و برای خانواده‌ای پرجمعیت، به رقم قابل‌توجهی در هزینه خوراک تبدیل می‌شود. به همین دلیل، نرخ نان یکی از نشانه‌های ملموس فشار تورم بر سفره خانوار است.
نرخ رسته‌ها
منظور از «رسته» در این صنف، نوع نانی است که هر واحد می‌پزد؛ مانند بربری، سنگک، تافتون و لواش. هر رسته نرخ جداگانه‌ای دارد، چون وزن چانه، نوع آرد و هزینه پخت آن‌ها متفاوت است. رئیس اتحادیه درباره قیمت برخی از این رسته‌ها توضیح داد؛ اما در گزارش‌های منتشرشده، رقم مشخصی برای تغییر نرخ اعلام نشده است.
نان کنجدی و ساعت کار نانوایی‌ها
بخشی از توضیحات به نان‌های کنجدی اختصاص داشت. کنجد افزودنی جدا از آرد است و قیمت آن در بازار آزاد نوسان دارد. از همین رو، نرخ نان کنجدی معمولاً با نان ساده یکسان نیست و تعیین آن سازوکار جداگانه‌ای دارد. برای مصرف‌کننده، نرخ‌نامه نصب‌شده در هر نانوایی مرجع اصلی تشخیص قیمت مجاز است.
رئیس اتحادیه درباره ساعت فعالیت نانوایی‌ها نیز توضیح داد. این موضوع برای دسترسی خانوارها اهمیت دارد، به‌ویژه در محله‌هایی که تعداد نانوایی کم است. تعطیلی زودهنگام یا کاهش ساعت کار، صف‌ها را طولانی‌تر و دسترسی به نان را دشوارتر می‌کند.
پیشینه نرخ‌گذاری نان
قیمت نان در ایران آزاد نیست و نانوایی‌ها نمی‌توانند به‌تنهایی نرخ را تغییر دهند. نانوایی‌هایی که آرد یارانه‌ای دریافت می‌کنند، باید نرخ مصوب استان را رعایت کنند. نانوایی‌های آزادپز آرد را با قیمت بازار می‌خرند و نرخ بالاتری دارند. در سوی دیگر، هزینه‌های نانوایان شامل دستمزد، انرژی و اجاره، همراه با تورم عمومی بالا رفته است. کشمکش میان این هزینه‌ها و نرخ مصوب، همان نقطه‌ای است که درخواست‌های افزایش قیمت از آن آغاز می‌شود.
